The Vipeholm experiment
// December 7th, 2010 // 3 Comments » // film
Το τρέηλερ
Μουσική: βιολιά, ίσα που ακούγονται, καμία ξεχωρίσιμη μελωδία.
Ο Leonardo DiCaprio (καφέ κοστούμι, ασορτί καπαρντίνα) μπαίνει στον προαύλιο χώρο ενός ιδρύματος. Χαμηλό πλάνο με τον ουρανό για φόντο ενώ με χρήση ευρυγώνιας κάμερας φαίνεται στο φόντο η σιδερένια πόρτα που κλείνει ένας ένστολος φρουρός.
Τρόφιμοι του ιδρύματος, με κλασική γκρίζα στολή τον κοιτάνε, κάποιοι καχύποπτα, κάποιοι με κενό βλέμμα στηλωμένο στο υπερπέραν.
Ο DiCaprio χαιρετάει τον Ian Holm (μαύρο σακάκι και γκρίζο παντελόνι, λευκό πουκάμισο χωρίς γραβάτα). Φωνή DiCaprio: “Ψάχνουμε έναν άντρα – έχουμε λόγο να πιστεύουμε πως μπορεί να έχει παρεισφρύσει στις εγκαταστάσεις σας”.
Σκηνές από βόλτα των δύο ανδρών στο προαύλιο του ιδρύματος, δέντρα χωρίς φύλλα, γρασίδι με σκούρο χρώμα, μουντός ουρανός, φθινοπωρινό τοπίο.
φωνή Holm: “Herr Westling, όλοι οι τρόφιμοί μας είναι απολύτως ασφαλείς χαρακτήρες, ο μόνος που θα μπορούσαν ποτέ να βλάψουν είναι ο εαυτός τους”. Κοιτάζει τον DiCaprio με ένα αυτάρεσκο χαμόγελο.
Μουσική: πνευστά παίζουν μία μοναδική πομπώδη νότα (think Inception “bwraaah”).
Κατ στο εσωτερικό του κτιρίου, μακρόστενος νοσοκομειακός διάδρομος στρωμένος με κίτρινα πλακάκια και τοίχοι βαμμένοι με κίτρινο μέχρι ένα σημείο στη μέση, το υπόλοιπο μαζί με το ταβάνι είναι λευκό. Ένας ένστολος φρουρός ανοίγει μια καγκελόπορτα στη μέση του διαδρόμου. Βλέπουμε την πλάτη του DiCaprio ενώ περνάει από την καγκελόπορτα, φορώντας ακόμα την καπαρντίνα του. Δείχνουμε μερικά κελιά μέσα από τα παραθυράκια της πόρτας τους, μερικά με τρόφιμους στο κρεβάτι να κοιτάνε τον τοίχο, μερικά άδεια με λυμένα λουριά να φαίνονται καθαρά στις άκρες του κρεβατιού.
Βλέπουμε τον DiCaprio μέσα από ένα από τα κελιά, τα κάγκελα στο παραθυράκι της πόρτας να καδράρουν την εικόνα. Ο DiCaprio γυρνάει αργά το κεφάλι και μας κοιτάζει. Ο άντρας μέσα στο κελί είναι ~40 χρονών και φαίνεται βρώμικος, μαύρο ατίθασο μαλλί με λίγες γκρίζες τρίχες και μούσι τουλάχιστον τριών ημερών. Αρχίζει να χαμογελάει και αποκαλύπτει δόντια με χρώματα από καφέ έως μαύρο που σαπίζουν.
Κατ σε άλλο εσωτερικό χώρο, τρόφιμοι είναι καθισμένοι γύρω από ένα ραδιόφωνο που παίζει κάποιο σήριαλ εποχής. Ένας τρόφιμος (δίνει την εντύπωση πως είναι ~50 χρονών, λυγισμένος στη μέση σαν από λουμπάγκο) πιάνει το χέρι του DiCaprio και του λέει “να προσέχεις τους γιατρούς”. Ο DiCaprio (που κοιτάζει τον γέρο τρόφιμο από ψηλά, λόγω της λυγισμένης μέσης αυτού) τον ρωτά παραξενεμένος “τους γιατρούς;”.
Δείχνουμε τους δύο νοσοκόμους (ογκώδεις, γεροδεμένοι, ξανθοί με κλασικές λευκές ποδιές) που στέκονται κοντά στους συγκεντρωμένους τρόφιμους. Ο γέρος τρόφιμος φαίνεται φοβισμένος και ψυθιρίζει στο αυτί του DiCaprio “τους άλλους γιατρούς”.
Μουσική: τα πνευστά πάλι, ενώ τα βιολιά έχουν αρχίσει να παίζουν κάτι που προϊδεάζει για το κυρίως θέμα της ταινίας.
Κατ: το πρόσωπο του David Warner καταλαμβάνει όλη την εικόνα, βλοσυρό βλέμμα και δυσαρεστημένη γκριμάτσα. Κατ σε ολόσωμη εικόνα, τον βλέπουμε (γαλάζιο πουκάμισο με καφέ καζάκα πάνω από κρεμ παντελόνι, και πάνω από όλα ανοιχτή λευκή ποδιά γιατρού με σημειωματάριο και στυλό στο τσεπάκι) να κλείνει μια πόρτα, ενώ από πίσω του διακρίνονται δύο φρουροί που ετοιμάζουν μια ανακλινόμενη καρέκλα με λουριά.
Κατ: παιδιά παίζουν στην εξοχή έξω από τα κάγκελα του ιδρύματος και τραγουδάνε ένα παιδικό τραγούδι από το οποίο καταλαβαίνουμε τις φράσεις “καθαρά δόντια”, “τέρατα στο στόμα”. Ένας φρουρός έρχεται με γρήγορο βηματισμό και τα διώχνει: “Χαθείτε! Ενοχλείτε τους αρρώστους!” Ο DiCaprio κοιτάζει παραξενεμένος.
Κατ: δείχνουμε τον DiCaprio να ψάχνει ανάμεσα σε χαρτιά, γονατισμένος μπροστά σε κάποια συρτάρια.
Μουσική: όλο και πιο έντονη.
Ο DiCaprio σηκώνει ένα χαρτί στο φως. Αυτό που διαβάζει φαίνεται να τον ξαφνιάζει. Η κάμερα κινείται αργά προς τα πάνω κι αποκαλύπτει έναν ένστολο φρουρό πίσω του. Ένα γκλομπ σκάει στη δεξιά πλευρά του κεφαλιού του και ο DiCaprio πέφτει λιπόθυμος.
Μαύρο.
Μουσική: απότομα θριλεροειδή ξεσπάσματα που συνδυάζουν πνευστά κι έγχορδα που παίζουν ψηλές νότες, συγχρονισμένα με ένα φως που τρεμοπαίζει.
Η κάμερα πλησιάζει τον DiCaprio δεμένο με λουριά σε καρέκλα με ανάκλιση, ενώ κάτι σαν φίμωτρο είναι χωμένο στο στόμα του και τον εμποδίζει να μιλήσει.
Μουσική: απότομα ξεσπάσματα συνεχίζουν.
Ο David Warner πλησιάζει, με την ποδιά του κλειστή, χειρουργικό σκέπαστρο στο στόμα και στο κούτελο διάδημα με λάμπα. Βιδώνει κάτι δίπλα στο κεφάλι του DiCaprio και συνειδητοποιούμε ότι το “φίμωτρο” είναι μηχανισμός που του ανοίγει το στόμα. Ο DiCaprio βγάζει άναρθρες κραυγές, και παλεύει να ξεφύγει από τα λουριά. Ο Warner σκύβει πάνω από τον ήρωά μας κρατώντας εξαρτήματα οδοντιατρικής στα χέρια του. Ενώ τα μάτια του DiCaprio γουρλώνουν βλέποντας τα αιχμηρά εργαλεία ακούμε τον Warner “για να δούμε… ποιο κακό παιδί δεν έχει πλύνει τα δόντια του;”
Η μουσική κάνει ένα crescendo και σταματά. Κατ στον τίτλο κι ονόματα συντελεστών:
THE VIPEHOLM EXPERIMENT
a Martin Scorsese film with Leonardo DiCaprio, Ian Holm, David Warner
16 Δεκεμβρίου στους κινηματογράφους
Η ιστορία
Το 1939 η τερηδόνα μάστιζε τη Σουηδία. 99% των φαντάρων είχαν τρύπες στα δόντια, μερικές τόσο βαθιές που έφταναν ως τα ούλα. Η κυβέρνηση έδωσε εντολή στο Κέντρο Υγείας να μελετήσει το φαινόμενο και να βρει γιατριές. Οι γιατροί που ανέλαβαν την έρευνα, κάποιοι από τους πιο ονομαστούς οδοντιάτρους της χώρας, αποφάσισαν πως χρειάζονται ένα ικανό στατιστικό δείγμα από πειθήνιους ασθενείς σε απόλυτα ελεγχόμενες καταστάσεις. Και το βρήκαν στο φρενοκομείο του Vipeholm, όπου νοσηλεύονταν άτομα καθυστερημένης νοητικής ανάπτυξης.
Οι οδοντίατροι δοκίμασαν διάφορα υλικά, αλλά όταν δεν έβρισκαν κάτι που να δρα ικανοποιητικά στην τερηδόναi, και η κυβέρνηση που ξόδευε λεφτά των φορολογούμενων απαιτούσε αποτελέσματα, άρχισαν να απελπίζονται -και αποφάσισαν να αλλάξουν την κατεύθυνση των μελετών τους, από την εύρεση θεραπείας της τερηδόνας στην εξακρίβωση των αιτιών της.
Κι έτσι άρχισαν να ταΐζουν τους τρόφιμους γλυκά. Πολλά γλυκά. Κι όταν τους τέλειωσαν τα λεφτά κι η κυβέρνηση δεν έδινε άλλα, έπεισαν το σύνδεσμο εταιριών παραγωγής γλυκισμάτων να δωρίσει όσα γλυκά χρειάζονταν. Βάλανε και φτιάξανε ειδικά toffeesii που κολλάγαν στα δόντια ακόμη περισσότερο απ’ότι τα κανονικά και δεν κυκλοφορούσαν στο εμπόριο, και δίνανε από αυτά στους τρόφιμους. Αυτοί συχνά κρύβανε ή πετούσαν τα γλυκά που δεν άντεχαν να φάνε, για να γλιτώσουν από την τιμωρία.
Για 2 χρόνια η διατροφή των έγκλειστων ήταν υπό τον απόλυτο κι αυστηρό έλεγχο των οδοντιάτρων, οι οποίοι σε τακτά χρονικά διαστήματα νάρκωναν τους τρόφιμους, τους βάζανε στην οδοντριατρική καρέκλα και ελέγχανε την πρόοδο της σήψης των δοντιών τους. Ουδέποτε τους επέτρεψαν να βουρτσίσουν τα δόντια τους, ούτε πήρανε οι ίδιοι κάποια πρωτοβουλία για αναστροφή της βλάβης στα δόντια τους. Στο τέλος του πειράματος από τα 660 “πειραματόζωα”, οι 60 είχαν εντελώς κατεστραμμένες οδοντοστοιχείες και σχεδόν όλοι οι άλλοι μόνιμες βλάβες.
Η ιστορία είναι πέρα για πέρα αληθινή. Πληροφορίες πήρα από τη wikipedia, και ντοκιμαντέρ της Σουηδικής ραδιοφωνίας. Τα ευρήματα της έρευνας υπάρχουν στο Gustafsson BE, Quennel CE, Lanke LS, Lundqvist C, Grahnen H, Bonow BE, Krasse B, “The Vipeholm dental caries study; the effect of different levels of carbohydrate intake on caries activity in 436 individuals observed for five years”, Acta Odontol Scand. 1954 Sep;11(3-4):232-64.
Γιατί θα γινόταν καλή ταινία
Υπάρχει πιο τρομακτικός ιατρικός κλάδος από την οδοντιατρική; Κάθεσαι ανήμπορος, εν πλήρει συνειδήσει, σε μια καρέκλα και αφήνεις τον οδοντίατρο να χώνει μυτερά εργαλεία στο στόμα σου, ενώ δεν μπορείς καν να φωνάξεις αν κάτι πάει στραβά. Είσαι στο απόλυτο έλεός του. Συνδύασε αυτό με το εγγενώς creepy περιβάλλον ενός φρενοκομείου γεμάτο αρρώστους και παραμορφωμένους ανθρώπους, των οποίων τα χαμόγελα είναι επιεικώς τρομακτικά, κι έχεις ιδανικό σκηνικό για θρίλερ.
Θα μπορούσε να πάρει άλλη στροφή ωστόσο, αν δοθεί περισσότερο βάρος στο σχεδόν αστείο της υπόθεσης ότι μαζεύτηκαν ένα μάτσο γιατροί που ταΐζανε με το ζόρι γλυκά σε ανθρώπους. Ο Tim Burton θα μπορούσε να κάνει μια καλή μακάβρια κωμωδία από αυτό.
Κινηματογραφιστές του κόσμου, θεωρείστε το παρόν post έναυσμα. Αν κάποιος γυρίσει ταινία αυτό το πράγμα θα έχει σίγουρα εμένα θεατή.
