Låt den rätte komma in / Let the right one in

// January 11th, 2009 // film

Αν μου έλεγε κάποιος ότι θα δω σουηδικό θρίλερ κι αντί να το βρίζω θα καταλήξω να το εκθειάζω σε post στο blog μου, δεν θα τον πίστευα κι ας ορκιζόταν στη ψυχή του Neil Gaiman. Κι όμως, συνέβη!


[ official :: imdb :: wiki :: trailer :: rt/mc ]

Στη μελαγχολική ζωή του 12χρονου Oskar στα προάστια της Στοκχόλμης εισβάλλει η Eli, όταν μετακομίζει στο διπλανό διαμέρισμα. Ταυτόχρονα γίνονται κάποιοι μυστηριώδεις φόνοι στη γύρω περιοχή, με τα θύματα να στραγγίζονται από αίμα. Ενώ οι ενήλικες γύρω του ανησυχούν για τις επιθέσεις, ο Oskar αντιμετωπίζει προβλήματα με τον μπούλη του σχολείου που τον έχει βάλει στο μάτι -κι η θαρραλέα και ανυποχώρητη Eli τον προτρέπει να του αντισταθεί και να τον τιμωρήσει όπως του αξίζει: βίαια κι αδυσώπητα.

Τα σουηδικά θρίλερ, που τα έχω κι ευπρόσιτα λόγω καταγωγής, τα έχω συνδέσει στο μυαλό μου με ανεγκέφαλα remake και φτηνές απομιμήσεις απαίσιων αμερικάνικων ταινιών κολεγιο-τρόμου (έχω σιχαθεί το concept των μυστηριωδών θανάτων σε boarding school, είτε οφείλονται σε φαντάσματα είτε σε μασκοφόρους δολοφόνους). Το Låt den rätte komma in ήταν λοιπόν μια ανάσα φρεσκάδας για μένα. Αυτό δε σημαίνει ότι θα βλέπω τις σουηδικές ταινίες με άλλο μάτι στη συνέχεια βέβαια -μόνο αυτές που περνάνε πρώτα από δεκάδες φεστιβάλ και μαζεύουν τα βραβεία σαν να’τανε κουτιά με σφαίρες  στη Rapture. Και σήριουσλυ, αν σκεφτόσασταν να ψαχτείτε λίγο για σύγχρονο σουηδικό κινηματογράφο τώρα που είδατε αυτό και σας άρεσε, ξανασκεφτείτε το! Ή τουλάχιστον ρωτήστε πρώτα.

Το Låt den rätte komma in διαδραματίζεται στη χειμερινή Στοκχόλμη που περνά τα 3/4 του εικοσιτετράωρου βυθισμένη στο σκοτάδι και το σύνολό του τυλιγμένη σε ένα εκτυφλωτικά λευκό πέπλο χιονιού. Η ατμόσφαιρα που δημιουργείται είναι βέβαια ιδανική για ταινία με βαμπίρ, και η ανατριχιαστική σκηνοθεσία του Tomas Alfredson συμβάλλει με μοναδικό τρόπο σε αυτήν. Η συχνή χρήση προοπτικών σκηνών κι εκμετάλλευση των ευθείων γραμμών των κτιρίων απομακρύνει τους χαρακτήρες από αυτά και παρουσιάζει το περιβάλλον κρύο, αδιάφορο και ξένο προς αυτούς, αφήνοντάς τους αβοήθητους να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα μιας κοινωνίας ήδη αποξενωμένης και καταπιεστικής, όπου οι ανθρώπινες σχέσεις περνούν κρίση. Οι πρωταγωνιστές βρίσκονται μόνιμα σε μια αναζήτηση συντροφικότητας, την οποία αναπαριστούν με πρωτοφανές ταλέντο, παρά το νεαρό της ηλικίας τους.

Η ροή της ταινίας είναι απολαυστική, αργή και μεστή, χωρίς τα συνηθισμένα κλισέ στιγμιότυπα “πηδάω από την καρέκλα μου” μια στις τόσες, αλλά βασιζόμενη αντίθετα στη διάχυτη ανατριχιαστική ατμόσφαιρα καθ’όλη τη διάρκεια της ταινίας που σε καρφώνει στη θέση σου, και σε βάζει να ρίχνεις κλεφτές ματιές προς πάσα κατεύθυνση από όπου μπορεί να σου ριχτεί κάτι. Όποτε μπορείς δηλαδή να πάρεις τα μάτια από την οθόνη γιατί, που να πάρει, είναι πανέμορφη ταινία. Στις σκηνές που δε συμβαίνει τίποτα και μας δείχνει απλώς χιονισμένα τοπία είναι όμορφη, στις σκηνές που συμβαίνουν πράγματα και θαύματα είναι όμορφη, κι ακόμη και στις σκηνές που είναι αποκρουστική είναι όμορφη.

Συνολικά, δεν νομίζω να υπάρχει κάτι στην ταινία που να μην εντυπωσιάζει με την αρτιότητά του: σκηνοθεσία εξαιρετική, ερμηνείες ανέλπιστα καλές, ενώ η πλοκή συνδυάζει αψεγάδιαστα κοινωνικούς προβληματισμούς, εφηβικές ανησυχίες, ερωτικά σκιρτήματα και δολοφονικές τάσεις, ενώ αφήνει και την αίσθηση ότι δεν ξέρεις τι θα ακολουθήσει -ακριβώς όπως πρέπει σε ένα καλό θρίλερ.  Τρέξτε να τη δείτε τώρα, πριν βγάλουν το remake οι αμερικάνοι (το 2010) και την κατακρεουργήσουν!

Ενημερωτικά, το επόμενο opus του συγγραφέα του πρωτότυπου βιβλίου John Ajvide Lindqvist, “Hanteringen av odöda” (Handling the Undead) πρόκειται επίσης να μεταφερθεί σε ταινία και τηλεοπτική σειρά. Διαφορετικός σκηνοθέτης βέβαια, οπότε δεν εγγυώμαι τίποτα, απλά είπα να σας ενημερώσω. Το σχετικό άρθρο είναι διαθέσιμο στα σουηδικά εδώ, και με λίγο google translate magic θα μπορέσετε να το διαβάσετε κι εσείς, κουτσά-στραβά :-p.

8 Responses to “Låt den rätte komma in / Let the right one in”

  1. Aaylita says:
    January 12, 2009 at 01:55

    Φαίνεται πολύ ενδιαφέρουσα! Το πρόβλημα είναι..πού θα τη βρούμε?! Προβάλλεται τώρα στις αίθουσες? Κι αν ναι, χλωμό να παίξει εδώ… :-(

  2. olrandir says:
    January 12, 2009 at 10:11

    Δυστυχώς, το πολύ να το πετύχεις σε κάποια φοιτητική προβολή σε κατάληψη ή λέσχη or smth, αφού απ’όσο ξέρω δεν έχει ανακοινωθεί τίποτε για διανομή στην Ελλάδα ακόμα! Πάντως κυκλοφορεί υποτιτλισμένο σε πολλά διαδικτυακά στέκια, κι έτσι το είδα κι εγώ.

  3. BunnyDee says:
    January 12, 2009 at 20:19

    Όντως, με τπτ fansubs στα Αγγλικά, λέω να το δω ‘στη μικρή οθόνη’ αν είναι. Ευχαριστώ για την επισήμανση!

    Α, και μια μικρή απορία… Ο Neil Gaiman έχει ψυχή; Υπέθετα ότι θα την έχει πουλήσει / ανταλλάξει ως τώρα σε κάνα δευτεροκλασσάτο δαιμόνιο για τίποτα… Όχι τίποτ’ άλλο, αλλά πέρασα πάρα πολλά χρόνια να λατρεύω μέχρι και τις πατημασιές του στο χώμα που πατούσε, στην εφηβεία μου, για τις απανωτές απογοητεύσεις που με τάισε μετά. Τέσπα. Αναμένουμε το Coraline, και ελπίζουμε ότι θα γ…, όπως του αξίζει, άλλωστε. Την other mother μου μέσα.

  4. olrandir says:
    January 12, 2009 at 21:07

    Το γεγονός ότι τελικά πίστεψα ότι υπάρχει καλό σουηδικό θρίλερ κάτι πρέπει να λέει για την ψυχή του Gaiman…

  5. skarab says:
    January 16, 2009 at 16:05

    Συνήθως δεν πολυεμπιστεύομαι το κινηματογραφικό γούστο του olrandir. Θα έπρεπε να ξέρω καλύτερα, βέβαια, γιατί έχει αποδεδειγμένα καλύτερη κινηματογραφική καλλιέργεια από εμένα και άλλωστε χάρη σε αυτόν έχω δει μερικές κορυφαίες ταινίες που αλλιώς μπορεί και να είχα προσπεράσει, όπως το V for Vendetta. Aπλά βρίσκω ότι οι κινηματογραφικές του επιλογές μπατάρουν έντονα προς το σινεφιλικό και το εκκεντρικό, που συνήθως δεν είναι my cup of tea. Είπα να κάνω μια εξαίρεση με το Let the right one in, κυρίως επειδή είχα πεθυμήσει ένα καλό θρίλερ. Βεβαια, η ταινία δεν είναι και πολύ θρίλερ και αυτό ήταν μια απογοήτευση. Ευτυχώς ήταν η μόνη, γιατί κατα τ’ άλλα η ταινία είναι εξαιρετική.

    Τι μου άρεσε; Καταρχάς η οικοδόμηση του love story ανάμεσα στον μοναχικό Oskar και την τραγική βαμπιρέσσα Eli. Η σεναριακή ιδέα είναι πρωτότυπη, αλλα και η παρουσίαση είναι εξαιρετική, με την κάθε σκηνή να χτίζει επάνω στην προηγούμενη και τους πρωταγωνιστές να εξωτερικεύουν έναν κόσμο συναισθημάτων με κάθε κουβέντα και κάθε βλέμμα τους. Από τις πιο συγκινητικές στιγμές, εκείνη που οι δύο ανήλικοι ήρωες, γυμνοί κάτω από το σεντόνι -τέτοιες σκηνές με κάνουν περήφανο που είμαι ευρωπαίος- ξεγυμνώνουν την ψυχή τους ο ένας στον άλλο. Έπειτα, μου άρεσε η ρεαλιστική κινηματογράφική ματιά, με την κάμερα σε ρόλο αποστασιοποιημένου παρατηρητή να καταγράφει σχεδόν πάντα από απόσταση και το μοντάζ να αφήνει το χρόνο να κυλά φυσιολογικά χωρίς να τον συμπιέζει και χωρίς να κόβει τις σιωπηλές σκηνές. Η “ρεαλιστικοποίηση” του fantasy είναι γενικότερη τάση σε σινεμά και τηλεόραση σήμερα, αλλά πρώτη φορά βλέπω εδώ τόσο έντονα νατουραλιστική αφήγηση μιας fantasy ιστορίας και αυτό θεωρώ ότι είναι και το ειδοποιό χαρακτηριστικό του Let the right one in.

    Από εκεί και πέρα, το δυνατό χαρτί της ταινίας είναι ταυτόχρονα και η μεγαλύτερη αδυναμία της: ο Oskar και η Eli είναι τόσο συναρπαστικοί χαρακτήρες και η ιστορία τους τόσο δυνατή, ώστε επισκιάζονται όλες οι δευτερεύουσες πλοκές της ταινίας, που καταντούν νεκρό βάρος. Κάθε φορά που η δράση απομακρυνόταν από τους δύο πρωταγωνιστές, με έπανε χασμουρητό και ανυπομονησία για την επόμενη σκηνή που θα τους ξαναδούμε μαζί. Και εδώ νιώθω ότι η ταινία είχε ένα άλυτο πρόβλημα να αντιμετωπίσει: οι δευτερεύουσες πλοκές ήταν απαραίτητο να συμπεριληφθούν για την κατανόηση της πλοκής, αλλά μην αποτελώντας το κέντρο βάρους της ιστορίας, προσεγγίζονται αποσπασματικά και φευγαλέα, και ως εκ τούτου αποτυγχάνουν να λειτουργήσουν στο συναισθηματικό επίπεδο. Το χειρότερο είναι ότι ακριβώς επειδή η ταινία δεν έχει τα περιθώρια να αφιερώσει πολύ χρόνο στις παράπλευρες ιστορίες της, αφήνει να δημιουργηθούν τρύπες στη συνοχή της. Μία τέτοια τρύπα στο σενάριο με ενόχλησε ιδιαίτερα: Show ▼

    Στις “σεναριακές τρύπες” ας συμπεριληφθεί και η απουσία ενός συνεκτικού backstory για την Eli.

    Συνολικά όμως, παρά τις αδυναμίες του, το Let the right one in είναι μια πολύ ξεχωριστή, πολύ γοητευτική ταινία, που συστήνεται ένθερμα και από εμένα. Σοβαρα όμως, το να την χαρακτηρίζουμε θρίλερ νομίζω ότι προδίδει το πνεύμα της. Δεν είναι τρομαχτική. Είναι σκοτεινή, είναι μελαγχολική, είναι ωμή και έχει αρκετό διάσπαρτο gore, αλλά δεν υπάρχει ούτε μυστήριο σχετικά με την πραγματική φύση της Eli, ούτε περιρρέουσα αίσθηση απειλής, ούτε διάθεση να παίξει η ταινία με τα επίπεδα αδρεναλίνης του θεατή.

  6. olrandir says:
    January 17, 2009 at 10:54

    Χουμ, εγώ μια χαρά θρίλερ θα τη χαρακτήριζα -σκηνές όπως στο σχολείο ενώ ο επιστάτης σβήνει τα φώτα ήταν έξοχα ανατριχιαστικές, κι ας μην υπάρχει, όπως αναφέρεις, ο φόβος για κάποιον πρωταγωνιστή αν θα επιβιώσει ή όχι. Πάντως ναι, δεν είναι το μοναδικό point της ταινίας, που τελικά όντως βασίζεται πολύ περισσότερο στο love story και στη μελαγχολία των πρωταγωνιστών.

    Show ▼

  7. skarab says:
    January 17, 2009 at 21:57

    Show ▼

    Btw, νομίζω ότι το ολοκαίνουριο γυαλιστερο wordpress blog σου χρειάζεται κάτι σαν κι αυτό, ώστε να μπορούμε να κάνουμε πιο άνετα τέτοιες συζητήσεις στο μέλλον.

  8. olrandir says:
    January 19, 2009 at 17:13

    Εγκατέστησα spoiler tag plugin (αυτό εδώ, για όποιον ενδιαφέρεται), κι έκανα αντίστοιχα edit τα comments παραπάνω.

Leave a Reply